Làng nghề đan đát Phước Qưới (xã Phú Tân, huyện Châu Thành, tỉnh Sóc Trăng) từ lâu nức tiếng với nghề đan đát tre nứa. Đồng bào Khmer ở đây rất tự hào với nghề đan truyền thống vì đã cứu mình thoát nghèo, giúp con cái họ học hành thành đạt.
Phú Tân là xã thuộc vùng đặc biệt khó khăn, giáp ranh với huyện Long Phú, TP Sóc Trăng, có tuyến Quốc lộ 60 và tỉnh lộ 932 đi qua. Toàn xã có 6 ấp, 3.461 hộ với 14.649 khẩu, gồm 3 dân tộc Kinh, Hoa, Khmer sinh sống đan xen với nhau. Trong đó, dân tộc Khmer chiếm tỷ lệ gần 80% dân số.
Văn hóa đan đát
Người dân Phú Tân chủ yếu hoạt động trong các lĩnh vực nông nghiệp, thương mại, dịch vụ và các ngành nghề truyền thống địa phương như: trồng trọt, chăn nuôi, thủ công mỹ nghệ, làm bánh,… Những ngành nghề này đã hình thành nên một nét văn hóa riêng của đồng bào dân tộc Khmer, đặc biệt là làng nghề đan đát, đâm cốm dẹp, vẽ tranh trên kiếng đã tạo công ăn việc làm, tăng thu nhập cho người dân, góp phần xóa đói giảm nghèo, ổn định kinh tế cho người lao động.
| Nghề đan đát giúp nhiều hộ dân ở Phước Qưới thoát nghèo (Ảnh: Internet) |
Đa số trẻ em ở đây xem đan đát là trò chơi làm ra chén cơm, manh áo, kiếm được tiền mua sách vở đi học. Cứ rảnh rỗi, các em lại lao vào đan đát. Nam thanh, nữ tú của làng, tối đến hẹn hò nhau cũng lấy cái cớ đan đát để gặp gỡ; người già lấy đan đát để chuyện trò. Cứ thế, làng nghề Phước Quới lúc nào cũng rộn ràng tiếng chẻ tre, tiếng tanh tách của những lóng đan va vào nhau.
Trong làng, ngoài phụ nữ còn có nhiều đàn ông cũng khéo tay không kém. Ông Lâm Liếp đã hơn 60 tuổi được phong là “người đan lát lão luyện” vì làm ra nhiều sản phẩm thủ công lạ mắt. Trong khi người thợ bình thường phải mất 2 ngày mới hoàn chỉnh một món hàng (ghe ngo) thì ông chỉ làm trong một ngày.
Có thâm niên trong nghề hơn 50 năm nhưng ông Liếp vẫn chưa thể sánh bằng nghệ nhân Lâm Ly (bố ông) với những đường đan “mắc nổi độc chiêu” được tôn là “đại thụ lão làng” có hơn 70 năm kinh nghiệm trong nghề. Là trụ cột trong gia đình với 6 miệng ăn và là “hậu duệ” nghề đan đời thứ tư, ông Lâm Liếp đã trực tiếp hướng dẫn vợ con vào nghề đan thúng, rổ, ky, cần xé… để thoát nghèo.
